Surfen in de winter

De beste golven van Nederland vallen in het koude halfjaar: van oktober tot en met maart trekken depressies over de Noordzee die dagenlang swell sturen, met de herfst als hoogtepunt en de winter als stille voortzetting. Na zo'n storm draait de wind geregeld naar het oosten: aflandig, dus schone golven. De klassieke Nederlandse topdag is een koude, heldere dag na een najaarsstorm. Bonus: de lineup is leeg en het licht is prachtig.

Zonder de juiste spullen is winter surfen geen doorzetten maar afzien, en met de juiste spullen verrassend comfortabel. De basis: een 5/4 mm wetsuit met borstrits en warme voering, een hood van 2 tot 3 mm, handschoenen van 3 tot 5 mm en boots van 5 tot 7 mm. Alles samen houdt je een uur tot anderhalf uur warm bij water van 5 graden. Meer over diktes per seizoen lees je in de wetsuit-gids.

Voor en na de sessie telt net zo hard: een poncho of changing robe, een thermoskan met iets warms, warme kleren in laagjes en eventueel een emmer warm water voor je voeten. Kleed je snel om uit de wind; de meeste warmte verlies je op de parkeerplaats, niet in het water.

Koud water is serieus. De eerste minuut na een onverwachte onderdompeling hyperventileer je vanzelf (cold shock); laat die reflex uitrazen voordat je gaat peddelen. Onderkoeling sluipt erin: begin je te klappertanden, worden je handen onhandig of je gedachten traag, dan is het al tijd om eruit te gaan. Plan je sessie korter dan in de zomer en houd energie over voor de terugweg door de branding.

Verder: ga nooit alleen het water in, vertel iemand waar je surft, en kies bekende spots zonder sterke stroming. De reddingsbrigade zit er in de winter niet; jij en je surfmaat zijn elkaars vangnet.

De kunst van winter surfen is timing. Grote stormdagen zelf zijn meestal onsurfbaar (te veel wind, te veel chaos); de dagen erna zijn goud, wanneer de zee gaat liggen en de swell nog doorloopt. Houd de voorspelling in de gaten: een score die na een stormpiek oploopt terwijl de wind naar oost draait is precies het moment. Kleinere dagen met weinig wind zijn in de winter trouwens ook fijn; het water is dan vaak verrassend schoon.

Qua spots: de bekende beach-breaks zoals Wijk aan Zee en Scheveningen werken in de winter gewoon door, en met minder mensen heb je de banken voor jezelf.