Eb, vloed en surfen

Aan de Hollandse kust schommelt de waterstand tussen eb en vloed grofweg anderhalf tot twee meter; in Zeeland loopt het verschil op tot ruwweg het dubbele. Op een flauw hellend zandstrand betekent dat dat de waterlijn per getij tientallen meters heen en weer wandelt, en dat de zandbanken waar golven op breken het ene uur onder een halve meter water liggen en het andere uur onder twee meter. Dezelfde spot met dezelfde swell is daardoor om 10:00 een dumpende shorebreak en om 13:00 een nette, peddelbare golf. Wie het getij negeert, surft in Nederland structureel op de verkeerde momenten.

Eb en vloed ontstaan door de aantrekkingskracht van maan en zon op het zeewater. Langs onze kust komt het hoogwater als een golf vanuit het zuidwesten aanlopen: Vlissingen is eerder aan de beurt dan Scheveningen, en Terschelling weer later. Tussen hoog- en laagwater zit gemiddeld 6 uur en 12 minuten, dus de tijden schuiven elke dag ongeveer 50 minuten op. Twee keer per maand, rond volle en nieuwe maan, versterken zon en maan elkaar en krijg je springtij: hoger hoog, lager laag, meer stroming. Rond halve maan is het doodtij en blijft alles gematigder.

Voor surfers telt naast de waterstand ook de getijstroom: het water dat langs de kust heen en weer wordt gepompt. Die stroom is het sterkst halverwege tussen hoog en laag, en juist rond de kentering (vlak na hoog- of laagwater) even vrijwel stil. Op spots bij zeegaten en havenmonden, zoals op de Wadden en in Zeeland, is die stroom de belangrijkste veiligheidsfactor van de hele dag.

De vuistregel: bij laag water breken golven eerder en holler (weinig water op de bank), bij hoog water later en zachter, of helemaal niet omdat ze over de bank heen rollen en pas op het strand dumpen. Het beste venster ligt op de meeste Nederlandse spots ergens tussenin, en vaak specifiek op opkomend water: de vloedstroom duwt dan een beetje extra energie in de golven en elke bank krijgt vanzelf zijn ideale diepte een keer langs. Maar het blijft per spot verschillend; steile banken willen meer water, vlakke banken minder. Welke voorkeur elke spot heeft, staat als "beste tij" op de spot-pagina's, en op surfen met hoog water staan de spots die juist hoogwater willen bij elkaar.

Je hebt maar drie dingen nodig: de tijd van laagwater, de tijd van hoogwater, en de tijvoorkeur van je spot. Wil je spot opkomend water rond midtij, tel dan twee tot drie uur op bij het laagwater en je hebt je venster. Onthoud dat het venster elke dag zo'n 50 minuten later valt, dus de sessie van gisteren 09:00 is vandaag rond 09:50. Plan bij springtij strakker: alles verandert dan sneller. En combineer het altijd met wind en swell; een perfect tij zonder golven blijft een lege zee. Hoe je die andere twee leest, staat in golfvoorspelling lezen.