Golfvoorspelling leren lezen

Elke surfvoorspelling draait om drie dingen: hoe hoog de golven zijn, hoeveel energie erin zit (de periode) en wat de wind doet. Wie die drie kan lezen, herkent een goede dag van kilometers afstand. Getij is de vierde factor, die vooral bepaalt wanneer op de dag het lekker is.

De golfhoogte in een forecast is de significante golfhoogte: het gemiddelde van het hoogste derde deel van de golven op zee. Aan het strand breekt het soms iets kleiner (energie lekt weg op weg naar de kust) of juist groter (bij lange periodes duwt de zandbank de golf omhoog). Voor Nederland geldt grofweg: onder de 0,3 meter is het vlak, een halve meter is surfbaar, rond de meter is een prima dag en boven de anderhalve meter wordt het werk.

De periode is de tijd in seconden tussen twee golftoppen, en dat is stiekem het eerlijkste getal in de hele forecast. Een korte periode (3 tot 5 seconden) betekent windzee: golven die net door de wind zijn opgeklopt, dicht op elkaar en slordig. Een langere periode (7 seconden of meer) betekent swell die van verder komt: georganiseerde sets met kracht erachter.

De Noordzee is een kleine zee, dus lange periodes zijn hier schaars. Kalibreer je verwachting: 5 tot 7 seconden is een normale surfdag, 8 of 9 seconden is een goede dag en alles boven de 10 is een feestje dat je een paar keer per jaar meemaakt. Diezelfde halve meter golf is met 8 seconden periode een strakke wand, en met 4 seconden een klotsbak.

Wind maakt of breekt de dag. Aflandige wind (in Nederland oost tot zuidoost) waait van het land naar zee en strijkt de golven glad; dat wil je. Aanlandige wind (west tot zuidwest) duwt de golven kapot en maakt chop. Maar let op de kracht: lichte aanlandige wind tot een knoop of tien is prima te surfen, zeker op een longboard. Pas boven de 13 knopen aanlandig wordt het echt rommelig.

En dan is er nog de mooiste smaak: geen wind. Glassy water met een beetje swell is voor veel Nederlandse surfers de fijnste sessie die er bestaat, ook al is de golf maar een halve meter. Kijk in de forecast ook naar windvlagen: een dag met milde gemiddelde wind maar zware vlagen voelt in het water alsnog onrustig.

Nederlandse spots breken op zandbanken, en het getij bepaalt hoeveel water erop staat. De meeste spots werken het best rond midtij: bij laag water breken golven vaak te steil of vallen banken droog, bij hoog water rollen ze er soms overheen zonder te breken. Het verschilt per spot; op de spot-pagina's staat per spot het beste tij, met live getijdata van Rijkswaterstaat. Hoe eb, vloed, springtij en de getijstroom precies werken, lees je in de gids eb, vloed en surfen.

De checklist, van belangrijk naar bonus: swell uit het noordwesten tot noorden van minimaal een halve meter, een periode van 6 seconden of meer, wind die aflandig of bijna afwezig is, en een tij dat richting midtij beweegt tijdens je sessie. Vallen al die pijlers samen, dan heb je een van die dagen waar je weken op teert.